Szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
EllaOne i Escapelle to antykoncepcja awaryjna, ale nie są tym samym lekiem. EllaOne zawiera octan uliprystalu i może być stosowana do 120 godzin po stosunku, a Escapelle zawiera lewonorgestrel i jest przeznaczona do stosowania do 72 godzin. Wybór zależy od czasu, wywiadu i przeciwwskazań.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym różnią się EllaOne i Escapelle
- jakie znaczenie ma czas od stosunku
- co warto powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie
- jakie są zasady po przyjęciu każdego z preparatów
EllaOne czy Escapelle - najkrótsze porównanie
Najważniejsza różnica dla pacjentki to okno czasowe. EllaOne może być rozważana do 5 dni po stosunku, a Escapelle do 3 dni, przy czym oba preparaty powinny być przyjęte możliwie szybko.
Nie oznacza to, że warto czekać do końca okna czasowego. Skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest najwyższa, gdy lek zostanie zastosowany jak najwcześniej po sytuacji awaryjnej.
Cecha | EllaOne | Escapelle |
Substancja czynna | octan uliprystalu 30 mg | lewonorgestrel 1,5 mg |
Maksymalny czas | do 120 godzin po stosunku | do 72 godzin po stosunku |
Główny mechanizm | opóźnienie lub zahamowanie owulacji | zapobieganie owulacji i zapłodnieniu |
Ciąża istniejąca | nie przerywa ciąży | nie przerywa ciąży |
Wymioty do 3 godzin | wymaga konsultacji i zwykle kolejnej tabletki | wymaga konsultacji i kolejnej tabletki |
Po przyjęciu | prezerwatywa do kolejnej miesiączki/cyklu | prezerwatywa do następnego krwawienia |
Potrzebujesz recepty?
Jaka jest różnica w czasie przyjęcia?
Czas od stosunku jest pierwszą informacją, o którą zapyta lekarz lub farmaceuta. Jeżeli minęło mniej niż 72 godziny, oba typy preparatów mogą być potencjalnie rozważane. Po 72 godzinach zakres wyboru jest węższy.
W przypadku EllaOne ulotka wskazuje przyjęcie nie później niż 120 godzin po stosunku. W przypadku Escapelle ChPL wskazuje przyjęcie jak najszybciej, najlepiej w ciągu 12 godzin i nie później niż po 72 godzinach.
- Policz pełne godziny od stosunku, nie tylko dni kalendarzowe.
- Nie odkładaj konsultacji do ostatniego dnia.
- Jeśli doszło do kilku stosunków, podaj daty każdego z nich.
- Jeżeli po przyjęciu leku doszło do kolejnego niezabezpieczonego stosunku, zgłoś to specjaliście.
Jak różni się mechanizm działania?
Oba preparaty zalicza się do antykoncepcji awaryjnej, ale działają przez inne substancje czynne. Ich celem jest zapobieganie ciąży, a nie przerywanie ciąży już istniejącej.
EllaOne działa przez modulację receptora progesteronowego i opóźnienie owulacji. Escapelle opiera się na lewonorgestrelu i działa głównie przez zapobieganie owulacji oraz zapłodnieniu przed implantacją.
- żaden preparat nie daje ochrony przed kolejnymi stosunkami;
- żaden preparat nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową;
- żaden preparat nie zastępuje regularnej antykoncepcji;
- przy spóźniającej się miesiączce przed przyjęciem należy rozważyć test ciążowy.
Kiedy jeden preparat może być mniej odpowiedni?
O wyborze nie decyduje wyłącznie nazwa handlowa. Znaczenie mają stosowane leki, choroby, karmienie piersią, czas od stosunku i ryzyko, że owulacja już nastąpiła.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na leki indukujące enzymy wątrobowe, m.in. niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicynę, ryfabutynę, gryzeofulwinę, wybrane leki stosowane w zakażeniu HIV oraz ziele dziurawca.
Czynnik | Dlaczego ważny? |
Leki indukujące enzymy | Mogą obniżać skuteczność antykoncepcji awaryjnej |
Ciężka astma leczona doustnym glikokortykosteroidem | Może mieć znaczenie przy octanie uliprystalu |
Ciężkie zaburzenia wątroby | Wymagają indywidualnej oceny |
Choroby jelit i zaburzenia wchłaniania | Mogą zmniejszać wchłanianie i skuteczność |
Karmienie piersią | Różne zalecenia po przyjęciu preparatów |
Jakie są działania niepożądane i objawy po przyjęciu?
Najczęstsze objawy po antykoncepcji awaryjnej dotyczą przewodu pokarmowego, piersi, brzucha i cyklu miesiączkowego. Nie są one dowodem skuteczności ani nieskuteczności.
Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, ból głowy, tkliwość piersi, zmęczenie, plamienie i opóźnienie miesiączki mogą się pojawić. Każdy objaw nasilony, nietypowy lub budzący lęk warto skonsultować.
Objaw | Co może oznaczać? | Kiedy reagować? |
Nudności | częste działanie niepożądane | gdy są nasilone lub z wymiotami |
Wymioty do 3 godzin | ryzyko niewchłonięcia dawki | pilny kontakt i zwykle kolejna tabletka |
Plamienie | możliwa reakcja hormonalna | gdy jest obfite lub nietypowe |
Opóźnienie miesiączki | możliwe po leku lub przy ciąży | test przy opóźnieniu |
Silny ból brzucha | wymaga czujności | pilna konsultacja |
Karmienie piersią a EllaOne i Escapelle
Zalecenia różnią się między preparatami. Według ulotki EllaOne po zastosowaniu leku podczas karmienia piersią nie należy karmić przez tydzień i należy odciągać oraz wyrzucać mleko.
W przypadku Escapelle ChPL wskazuje, że narażenie niemowlęcia można zmniejszyć, przyjmując tabletkę dzień po bezpośrednio po karmieniu i unikając karmienia przez co najmniej 8 godzin. To ważna różnica do omówienia z lekarzem lub farmaceutą.
Co po przyjęciu tabletki: seks, prezerwatywa i test ciążowy
Po przyjęciu antykoncepcji awaryjnej kolejne stosunki bez zabezpieczenia nadal mogą prowadzić do ciąży. Dlatego do następnej miesiączki lub kolejnego cyklu trzeba stosować metodę barierową.
Test ciążowy należy wykonać, gdy miesiączka się opóźnia, jest nietypowo skąpa lub obfita albo pojawiają się objawy ciąży. Zbyt wczesny test nie jest wiarygodnym wykluczeniem ciąży.
Przykład sytuacji
Pacjentka zgłasza się 86 godzin po pęknięciu prezerwatywy. Escapelle nie mieści się już w typowym oknie 72 godzin, natomiast EllaOne może być rozważana do 120 godzin, o ile wywiad nie wykaże przeciwwskazań lub istotnych interakcji. Decyzję powinien podjąć lekarz lub farmaceuta.
Warto zapamiętać:
- EllaOne i Escapelle różnią się substancją czynną i maksymalnym czasem przyjęcia.
- Oba leki powinny być przyjęte jak najszybciej, nie na końcu okna czasowego.
- Interakcje lekowe mogą zmniejszać skuteczność, dlatego wywiad jest kluczowy.
- Po przyjęciu tabletki trzeba zabezpieczać kolejne stosunki i wykonać test, jeśli miesiączka się opóźnia.
Najczęstsze pytania (FAQ)
1.
Czy tabletka dzień po jest tabletką wczesnoporonną?
Nie. Antykoncepcja awaryjna ma zapobiec ciąży, przede wszystkim przez opóźnienie lub zahamowanie owulacji. Nie służy do przerwania już istniejącej ciąży.
2.
Czy po tabletce dzień po trzeba używać prezerwatywy?
Tak, po przyjęciu tabletki należy zabezpieczać kolejne stosunki metodą barierową co najmniej do następnej miesiączki lub zgodnie z zaleceniem lekarza/farmaceuty.
3.
Czy tabletkę dzień po można przyjmować regularnie?
Nie powinna zastępować stałej metody antykoncepcji. To metoda awaryjna, przeznaczona do sytuacji nagłych, np. pęknięcia prezerwatywy lub pominięcia tabletek antykoncepcyjnych.
4.
Czy EllaOne jest mocniejsza niż Escapelle?
To nie jest proste porównanie siły. Preparaty mają inne substancje czynne, inne okna czasowe i różne zalecenia, dlatego wybór powinien wynikać z sytuacji klinicznej.
5.
Czy można wziąć EllaOne po Escapelle?
Nie należy samodzielnie łączyć różnych preparatów. Jeśli doszło do pomyłki lub kolejnego ryzyka, trzeba skontaktować się ze specjalistą.
6.
Która tabletka dzień po jest lepsza po 3 dniach?
Po 72 godzinach lewonorgestrel zwykle nie mieści się już w swoim wskazaniu czasowym, natomiast octan uliprystalu może być rozważany do 120 godzin. Decyzję powinien podjąć specjalista.
7.
Czy po EllaOne można od razu wrócić do tabletek antykoncepcyjnych?
Według ulotki można kontynuować lub rozpocząć antykoncepcję hormonalną, ale do kolejnego cyklu należy stosować metodę mechaniczną, np. prezerwatywę.
autor: Lek. med. Agnieszka Wolińska
uzyskała prawo wykonywania zawodu w 2021 roku i obecnie jest członkiem Lubelskiej Izby Lekarskiej w Lublinie. Biegle włada językiem angielskim i słowackim. Jej pasją jest medycyna estetyczna, gdzie stale kształci się w tej dziedzinie, uczestnicząc w szkoleniach, zjazdach i kongresach.
Przeczytaj również:
- Tabletka dzień po - jak działa i kiedy można ją przyjąć?
- Recepta online na tabletkę dzień po - co warto wiedzieć?
- Antykoncepcja hormonalna - rodzaje, skuteczność i bezpieczeństwo
